او وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ و نجات ده مرا از گروه ستمكاران يعنى از قبطيان كه اتباع فرعونند در ستمكارى « جاء تأويله عن الصادق عليه السّلام قال هذا مثل ضربه اللَّه للرقية بنت رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و إله التي تزوجها عثمان بن عفان قال و قوله وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ اى من الثالث وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ يعنى بنى امية » وَ مَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ معطوفست بر امرأة فرعون يعنى و اين مثل مثل مريم دختر عمرانست الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها آن مريمى كه نگاهداشت فرج خود را از رجال و بازداشت خود را از دنس معصيت فَنَفَخْنا فِيهِ مِنْ رُوحِنا ظاهر اينست كه ضمير فيه راجع بفرج باشد به اين معنى كه پس دميديم ما در فرج مريم از روحى كه مخلوق ما و از امر ماست يعنى روح عيسى عليه السّلام و از ابن عباس منقولست كه در جيب مريم دميده شد بنا برين مراد از فرج جيب خواهد بود و فرّاء گفته كه هر چيزى كه شكافته باشد آن را فرج توان گفت و بعضى ضمير فيه را راجع به حضرت عيسى عليه السّلام داشته‌اند بتأويل بعيدى زيرا كه گفته‌اند حاصل آيهء كريمه چنين است كه « و مريم بنت عمران التي احصنت فرجها و خلقنا المسيح فى بطنها و نفخنا فيه اى فى المسيح من روحنا حتى صار حيا » و در سورهء انبيا « فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا » « 1 » ست چنانچه بعضى از قراء درين سوره نيز فيها خوانده‌اند و در سورهء انبيا تفسيرى ديگر براى من روحنا ذكر كرده‌ايم غير از آنچه درين سوره مذكور شده وَ صَدَّقَتْ بِكَلِماتِ رَبِّها و تصديق كرد مريم و بگرويد بسخنان پروردگار خود يعنى بشرايع الهى وَ كُتُبِهِ و گرويد بجميع كتابهاى پروردگار خود مثل تورية و انجيل و بعضى كلمات و كتب را كلمه و كتاب خوانده‌اند بنا برين ميتواند كه مراد از كلمهء رب مسيح باشد يعنى ايمان بنبوت مسيح فرزند خود و بكتاب او انجيل آورد وَ كانَتْ مِنَ الْقانِتِينَ و بود مريم از جمله فرمان برندگان و مداومت كنندگان بر طاعات و عبادات بنا برين كلمهء من براى تبعيض است و درين صورت اختيار قانتين بر قانتات بنا بر تغليب ذكور بر اناثست و اشعار

--> ( 1 ) - س 21 ، ى 91